Hintsorgel in onderhoud

 

Na een lange periode van voorbereiden is het Hintsorgel sinds dit voorjaar in onderhoud. Zo’n 50 jaar na de laatste restauratie bleek het instrument toch enkele gebreken te hebben. Bijna alle onderdelen van het orgel zijn nog origineel, dat betekent bijna 250 jaar oud: hier moet je heel voorzichtig mee omgaan. De Stichting Hintsorgel Midwolda heeft samen met de Stichting Oude Groninger Kerken, adviseur Stef Tuinstra en Orgelmakerij van der Putten een plan opgesteld om de gebreken te herstellen en het orgel in de toekomst bespeelbaar te houden.

 

Winold van de Putten en Ingrid Noack zijn al sinds de jaren 90 betrokken bij het onderhoud van het orgel. Daarom voeren zij nu dit groot onderhoud uit. Alle pijpen zijn er in eerste instantie uitgehaald, schoongemaakt, gecontroleerd en waar nodig gerepareerd. Met stofzuiger en pijpenrager werden stof, spinnenwebben, motvlinders en ander soortig  vuil verwijderd. Vooral bij de grotere pijpen van het pedaal was dit een grote klus omdat de grootste pijpen 5 meter lang zijn en erg zwaar. Ze moesten met 3 personen uit het orgel worden getild. Sommige pijpen waren ingezakt en kregen nieuwe pijpvoeten. Er is tin-pest geconstateerd en verholpen. Een deel van de pijpen werd meegenomen naar de werkplaats in Stapelmoor en daar gerepareerd. De meeste pijpen zijn op de orgelgalerij gebleven.

 

Mechanisch werd het orgel helemaal nagekeken. De speelmechaniek werd geoptimaliseerd en de bediening van de registers verbeterd. Dit was een secuur klusje, waarbij zelfs speelkaarten werden gebruikt. Registers werden opnieuw ingeregeld, die lopen nu mooi soepel. Alle houtwerk werd schoongemaakt, alles ziet er nog zo mooi uit alsof Hints het gisteren heeft opgeleverd. Nu moet alle pijpwerk weer gecontroleerd worden op juiste aanspraak en luidsterkte en daarna gestemd.

 

Voor de kerkdiensten betekende dit dat sommige delen van het orgel niet gebruikt konden worden. De organist moest zich hiermee zien te redden en dat lukte met de nodige improvisatie. Bij de theatervoorstelling over de Orgelbouwer Arp Schnitger op 23 juni kon het orgel goed meespelen, hoewel niet alle pijpen mee konden doen. Op 10 augustus heeft het Ensemble Super Librum zijn eigen toetsinstrumenten meegenomen om een concert te verzorgen. Momenteel wordt er aan het rugwerk gewerkt, dit is het deel van het orgel wat aan de balustrade hangt. Verwacht wordt dat de werkzaamheden medio oktober afgerond zijn.

Tot slot: gezegd mag worden dat er met heel veel plezier en liefde aan het orgel wordt gewerkt. Alles gebeurt in alle rust met respect voor het instrument. Af en toe stuiten de orgelmakers Ingrid Noack en Winold van der Putten bij hun werkzaamheden op verassingen of problemen. Hier wordt rustig over na gedacht en een oplossing voor gevonden. Soms is het goed dat op zo’n moment iemand in de kerk aanwezig is die geruststellend zegt dat de extra kosten die dat met zich meebrengt geen probleem hoeft te zijn. Op het moment dat de registertrekkers van het pedaal ineens heel soepel lopen, wil je dat de registers van het hoofdwerk ook aangepakt worden.